Wat ben ik waard?

column-jeroen-cornelissen-578x420

Gemak dient de mens, zeker als het gaat om handige Apps en online hulpmiddelen die gratis zijn. Maar niets is wat het lijkt: ‘gratis’ bestaat niet – we betalen er altijd voor. Achter onze rug om worden onze surf- en andere persoonlijke gegevens verhandeld. De slimme ondernemer strijkt het geld op, en wij krijgen advertenties op maat. Zijn we niet meer waard dan dat?

Toen de omzet- en winstgegevens van Facebook bekend werden gemaakt, rekende The Guardian die om naar het aantal gebruikers. Wat bleek: Facebook maakt op mij $ 4,50 per kwartaal winst, $ 18 per jaar. Geen omzet, maar winst. Dat bedrag krijgen ze door persoonlijke gegevens van en over mij te verkopen aan de hoogste bieder, zodat die zeker weet dat zijn advertentie aan mij het meeste zal opleveren. Anonimiteit bestaat niet op het web, want er zijn altijd mogelijkheden om onbekende zaken met elkaar te verbinden. Denk aan dominostenen: wat verbindt een steen met de cijfers 4 en 2 met een andere steen met de cijfers 3 en 2? Het cijfer 2. Er is op het internet altijd wel een cijfer 2 dat schijnbaar losstaande gegevens met elkaar verbindt.

Toch raar dat vreemden zoveel geld krijgen voor mijn gegevens. Dat brengt mij op de volgende vraag: als mijn gegevens van mij zijn en als daar zo veel mee verdiend kan worden, waarom krijg ik dat geld dan niet? Of tenminste een deel daarvan?

Het eerste deel van mijn vraag is waar het voor mij om draait: van wie is al die data die over mij verzameld wordt? Mijn naam, adres, leeftijd, gender, websites die ik bezocht heb, mensen die ik een bericht gestuurd heb, stappen die ik gezet heb, de likes die ik heb uitgedeeld, mijn boodschappen, mijn tweets, mijn reizen en de momenten waarop ik was ingelogd? Mijn antwoord op deze vraag is: als ik er niet was geweest, hadden deze gegevens niet verzameld kunnen worden. Die gegevens zijn dus van mij. Waarom krijg ik daar dan niet fatsoenlijk voor betaald?

Ook in de gezondheidszorg speelt dit onderwerp een rol. Niet dat mijn huisarts mijn dossier naar Google doorspeelt, maar op basis van mijn gegevens wordt wel onderzoek uitgevoerd. De ene keer gebeurt dat zonder dat ik dat weet, een andere keer heb ik op ‘OK’ geklikt zonder precies na te lezen waarmee ik heb ingestemd, en soms is me dat heel expliciet gevraagd. Hoe mooi zou het zijn als ik daar een Healthcoin voor zou krijgen, een munt die ik later kan inwisselen voor een tegoedbon bij Bol.com of bij een sportzaak!

Het hoeft overigens niet altijd geld te zijn dat me over de streep trekt: het mag ook de belofte om een ziekte op te lossen zijn, of gewoon een goed verhaal van een vooraanstaande universiteit. Het punt is: als ze aan mij maar vragen of ik mijn data wil afstaan, in maximaal drie eenvoudig geformuleerde zinnen. Als er voor mij maar een keuzemoment is, en ik kan profiteren waar anderen nog méér mee verdienen, in klinkende munt of met een goed gevoel – want ik ben wel degelijk heel veel waard.

Dit bericht is geschreven door Jeroen Cornelissen en verscheen op 20 oktober 2016 als column op de website: ZorgenZ.nl